Ik ben een doener gemixt met de beslisser. Dat vertelt meneer Kolb mij telkens als ik zijn test weer eens doe.

Karakteristieken van een doener:
Wat is er nieuw? Ik ben voor alles in. Directe ervaring. Dingen doen. Nieuwe ervaringen. Oplossen van problemen. In het diepe gegooid worden. Een uitdagende taak.

Karakteristieken van een beslisser:
Hoe kan ik dit toepassen in de praktijk? Activiteiten met een duidelijke link tussen leren en werken. Gericht kunnen zijn op praktische zaken. Technieken met duidelijke praktische voorbeelden. Dingen uitproberen/oefenen onder begeleiding van een expert.

Oftewel: ik ga, ga en ik ga. Vooral vooruit en niet stilstaan, laat staan achterom kijken. Dat vond ik altijd heerlijk. Ik merk dat ik een heleboel voor elkaar krijg zonder (voor mijn gevoel) al te veel moeite. Dat anderen het gaaf vinden wat ik doe. Overweldigende reacties op bijvoorbeeld het durftevragen FESTIVAL dat ik coördineerde.

Maar bij mij blijft een gevoel van ontevredenheid achter. Bij zo’n beetje alles wat ik doe. Voor mij is het vanzelfsprekend dat ik doe wat ik cool vind en waar ik in geloof, samen met mensen die enthousiast zijn om daaraan mee te werken. Omdat ze dat willen, niet omdat ze moeten. Afgelopen vrijdag kwam voor mij het antwoord waarom ik die ontevredenheid voel.

Al enkele weken geleden had ik Marcel van Driel uitgenodigd voor een huiskamerlezing bij mij thuis over Waanzinnige Plannen (ook zijn nieuwe boek). Afgelopen vrijdag vertelde hij in mijn huiskamer over het uitbrengen van zijn boek, trailer en game  Superhelden.nl. Hij kreeg enthousiaste reacties en lovende recensies, maar was zelf helemaal niet blij. En waarom? Omdat hij nooit voor zichzelf had bepaald wanneer hij blij zou zijn.

Dat deed me ook denken aan de telkens terugkerende uitspraak van Nils Roemen: Hoe ziet het eruit als het is gelukt?

Tja. Fuck. Ik heb werkelijk geen idee. Ik zit maar wat te doen. Ik ga en ik ga en ik ga, maar waarnaartoe?

De ontdekkingsreis vind ik leuk. Ik hou ervan om mezelf te verrassen, om dingen te doen die me in moeilijkheden brengen, maar die me ook weer creatief maken. Dat ik gewoon maar ja zeg en weer van alles tegenkom dat ik van tevoren niet had kunnen bedenken. Dat ik iets spontaan roep en dat het me lukt. Zonder al te veel moeite.

Maar ik kan er dus zelden van genieten. Omdat ik niet het gevoel heb dat ik iets heb bereikt. Ik ben namelijk niet onderweg naar een bepaalde bestemming. Ik ben vooral onderweg.

En nu? Nu heb ik het gevoel dat ik daar ontzettend veel behoefte heb. Aan een droom, een doel, een BHAG, een bestemming, een visualisatie, mijn why, hoe de fuck je het ook noemt. Een ding waar ik in al die jaren nog nooit echt voor ben gaan zitten (en vast ook staan en liggen). Iets waardoor het voor de toekomst een stuk helderder wordt om op nieuwe kansen en mogelijkheden te zeggen: “Ja, dit wel” en “Nee, dit niet”. En vervolgens mezelf verrassen aan het einde van het jaar (of wanneer die deadline op de planning komt): tjonge, dat heb ik toch maar mooi bereikt. En het dan vieren. En er trots op zijn. Wow, ik verheug me er nu al op. Nu nog even doen.

Als je tot type 1 behoort (Barbara Sher noemt dit ‘Scanners’ – zij scannen continu hun hele omgeving af, omdat ze eindeloos nieuwsgierig zijn), laat je dan vooral niet van de wijs brengen door de type 2 mensen. Je bent gewoon een ander type mens met andere interesses (heel breed) en andere behoeften.

Voor jou betekent het echter wel dat je continu op zoek bent naar nieuwe prikkels. Alles is interessant, dus je wil overal iets van weten. Je leest totaal uiteenlopende boeken, tijdschriften, kijkt diverse tv-programma’s, je checkt graag Twitter en Facebook en al die interessante blogs die voorbij komen.

Wat wel een gevaar is: als je dagelijks zoveel verschillende prikkels binnen krijgt dan zitten op een gegeven moment je hoofd en je lijf vol. Er kan niks meer bij. Je bent moe, je hebt geen energie. Je weet wel een heleboel van vanalles, maar met je eigen projecten kom je niet meer verder.

Wat wij als Scanners daarom heel hard nodig hebben is heel veel rust. In dit geval betekent rust niet op de bank zitten met een boek of ‘lekker even zappen’. Nee, rust is echt stilte. Even helemaal niks doen. Lummelen, mijmeren, hangen, dagdromen, een beetje naar buiten kijken. En dan zo lang stil zijn tot het ongemakkelijk voelt, totdat je je gaat vervelen. En dan nog een tijdje zo blijven zitten.

Je hoofd en je lijf hebben die rust nodig om al die prikkels te kunnen verwerken. Want wat heb je eraan om zoveel te weten als je vervolgens niet meer de energie hebt om er iets mee te doen?

1,5 week is het alweer geleden dat ik een stilteweekend had in het Stiltehuis in Nijmegen. 4 dagen lang heb ik geen Twitter, Facebook, whatsapp, sms of e-mail gezien. Bij thuiskomst vond ik al die prikkels ineens heel heftig. Ik had er duidelijk geen zin in om alles wat ik had ‘gemist’ terug te lezen. (Dus ook niet gedaan.) Maar veel opvallender is dat ik het sindsdien heel moeilijk vind om zomaar alles weer te delen.

Mijn hoofd is een stuk rustiger geworden. Ik ‘denk’ (bijna) niet meer in tweets en FB-updates (tekenen van een verslaafde?). Daarnaast heb ik dezelfde avond bij thuiskomst mijn telefoon leeg gegooid. Twitter en Facebook staan er niet meer op. Dat betekent dat mijn telefoon niet meer aan mijn handen zit geplakt. En dat ik nu veel meer met mijn aandacht bij de mensen of de bezigheid op dat moment ben. Ik merk dat ik daardoor veel beter kan luisteren en daadwerkelijk hoor wat mensen zeggen.

Nu heb ik in die 1,5 week ‘ineens’ hele mooie dingen meegemaakt. Heerlijke gesprekken, bijzondere mensen ontmoet, veel geknuffeld (en voor wie mij niet kent: ik ben nooit het knuffelige type geweest), uitgenodigd voor een kop koffie met iemand waar ik reteblij van word, spontane acties (omdat het kan) en een cowerkdag die uitmondde in een lange, gezellige en vooral openhartige avond die niet had misstaan als scène in Sex & The City.

En al deze dingen heb ik niet gedeeld op Facebook en Twitter. Je had er gewoon bij moeten zijn. Maar dat was je niet. Dus waarom zou ik het dan met Jan en alleman delen? (Jaja, wel op dit blog, maar I’m trying to make a point here.)

Nu gaat het hier over hele bijzondere, (voor mij) uitzonderlijke dingen die ik heb meegemaakt. Maar what about andere zaken die alledaagser zijn. Wat hebben anderen eraan als we delen dat we in de trein zitten onderweg naar X? Is het nodig om anderen te vertellen wat we nu aan het lunchen zijn? (Of nog erger: dát we nu aan het lunchen zijn.) Voegt het iets toe als anderen weten waar we nu aan het chillen zijn? Is het nodig om dat alles in geuren en kleuren te delen?

Stel nu dat je al die alledaagse dingen eens weglaat, dat je dat niet deelt. Wat gebeurt er dan? Met jou? Met je omgeving? Mis je dan iets? Missen anderen iets? Voeg je meer waarde toe door alles te vertellen of juist door stil te zijn en met je aandacht bij jezelf te zijn of bij anderen op dat moment?

Ik las ergens over John Mayer. Dat hij enkele relaties op de klippen heeft zien gaan door zijn verslaving aan social media (zelfs ik heb hem ontvolgd wegens extreem veel tweets). Dat hij iets aan zijn stembanden kreeg waar hij operaties voor moest ondergaan en veel rust kreeg voorgeschreven. Dat hij toen heeft besloten om te stoppen met Twitter. En nu heeft hij een nieuw album uit. Een album dat hij met veel meer liefde en aandacht heeft gemaakt. Niet alleen omdat hij er nu echt de rust voor nam, maar ook omdat mensen enkele jaren lang niet wisten wat hij dacht en waar hij mee bezig was. Zijn gedachten waren van hem. Waardoor hij creatiever was dan ooit tevoren.

Hoeveel en wat deel jij op social media? En waarom deel je juist die dingen? Verbeteren ze de stilte?

Nu volgen twee extragratis alinea’s geschiedenis over de tijd. Omdat het echt een raar ding is.

We begonnen al vroeg met het meten van tijden op basis van aardrotatie, vaak met de zon als oriëntatiepunt. Na vele verschillende instrumenten kwam het uurwerk (het eenparig lopende om precies te zijn) waarbij bleek dat de zonnetijd varieert gedurende het jaar. Om dat verschil te vereffenen werd de middelbare tijd geïntroduceerd.

Alle klokken werden gelijkgezet op lokale middelbare tijd. Toen kwamen er spoorwegen en bleek dat het onpraktisch was, doordat plaatsen op verschillende lengtegraden een andere tijd hebben. Hatsekee: in 1847 voerden de Britse spoorwegen daarom de Greenwich Mean Time (GMT) in. En omdat we op een grote bol leven met z’n allen, werd in 1928 de wereldtijd Universal Time (UT) ingevoerd. Toch bleek de natuur weer moeilijk te doen: de poolbeweging zorgde ervoor dat deze tijd niet overal ter wereld gelijk was. Hierop werd een gecorrigeerde tijd ingevoerd, UT1, oftewel de tijdzones zoals we die nu kennen. /einde geschiedenisles (Met dank aan mijn grote vriend Wikipedia.)

Hoe vaak hoor je jezelf of anderen verzuchten “Daar heb ik geen tijd voor” of “Zaten er maar meer uren in een dag”? Maar hoe vreemd is die uitspraak als tijd kunstmatig is? Of beter gezegd: de kloktijd. We hebben ‘m namelijk echt helemaal zelf bedacht. En nog niet eens zo lang geleden ook.

Intussen draait onze hele wereldeconomie op tijd en gaat het nog veel verder dan dat. Je staat om 07:00u op. Om 08:00u moet je de deur uit zijn. Om 08:30u moeten de kinderen op school zijn. Om 09:00u moet je op je werk zijn. Om 12:30u mag je eindelijk pauze. Om 14:00u heb je een vergadering die 1,5 uur duurt. Om 17:00u ben je weer klaar en mag je naar huis. Om 18:30u is het etenstijd. En om 23:00u ga je naar bed.

Hoe bizar als je erover nadenkt. Je hele dag hang je op aan kloktijd en ondertussen roep je dat je geen tijd hebt. Maar in feite heb je alle tijd, want de tijd hebben we bedacht. Het bestaat niet echt. We hebben tijd als een structuur gelegd over onze wereld, onze economie, ons werk, ons leven, onze dagen. Gewoon om dingen bij te kunnen houden en makkelijker af te kunnen spreken. Dat kan heel handig zijn, maar niet als je daar alles van af laat hangen.

Misschien ben je nog helemaal niet uitgeslapen als je wekker gaat om 07:00u. Het was net iets te gezellig de avond ervoor, je kwam niet in slaap, je had een zware nacht. Misschien heb je nog helemaal geen honger om 12:30u als het lunchtijd is. Misschien zit je net in een goede energie met goede ideeën en ‘moet’ je ineens naar die vergadering. Misschien ben je nog helemaal niet om 23:00u als het ‘tijd is om naar bed te gaan’.

Ikzelf kwam erachter dat dit mogelijk wel eens de reden zou kunnen zijn voor het gehaaste gevoel dat ik regelmatig heb. Ik geef ergens een deadline aan. Ik spreek met anderen af op een bepaald tijdstip. Om zo laat moet ik de trein hebben, want zo laat moet ik daar en daar zijn.

Ik ben nu dus ontzettend aan het experimenteren met het loslaten van de kloktijd. Sinds zondag heb ik mijn wekker niet meer gezet. Ik ga naar bed als ik moe ben en sta op als ik klaar ben met slapen. Gisteren had ik een afspraak in Maarssen (FYI: ik ben ondernemer en werk vanuit huis). Ik heb gecheckt hoe vaak de treinen en bussen gaan (zo ongeveer elke 10 minuten) en hoe lang het ongeveer reizen is (1,5 uur) (en ja, dat is in dit geval dan toch weer handig om te weten). Deze keer ben ik ruim van tevoren (‘ruim op tijd’ vind ik hier dan weer zo gek staan) vertrokken, zodat ik me niet hoefde vast te houden aan de tijd van de trein. Lekker op mijn gemak fietsen naar het station, daar gewoon de eerstvolgende trein pakken, dan de eerstvolgende bus. En me niet druk maken om te laat komen, om de trein net te missen, en ook niet rennen als ik ‘m al zie staan. Er komt wel weer een nieuwe.

Wat een onwijs rustgevende manier om zo je dag door te komen. Met het idee ‘ik heb alle tijd, want tijd bestaat niet’. Wat een gevoel van vrijheid.

Hoe afhankelijk maak jij jezelf van kloktijd? Wat kun jij anders doen of laten om je dag (maar ja, is de term ‘dag’ hier relevant?) relaxter door te komen, om ‘tijd over te houden’?

Er zijn verschillende stiltes. In dit Stiltehuis mocht je bijvoorbeeld wel fluisteren. Dat kan handig zijn als je aan de eettafel pindakaas op je brood wil smeren en die staat aan de andere kant. En ‘s avonds was er gelegenheid voor gesprek om te praten over wat je tegenkomt. Ik heb daar overigens één keer gebruik van gemaakt, de dag waarop ik me ontzettend onrustig voelde (dat was de 2e dag) en ik niet met de stilte om kon gaan.

Maar er zijn ook Vipassana stilteretraites waarbij je 10 dagen volledig stil bent, waarbij je zelfs anderen niet in de ogen mag kijken. Dat doe je trouwens aan de eettafel in het Stiltehuis ook niet, omdat er geen reden toe is als je toch niet hoeft te praten. (Hoe heerlijk!)

Hoe ziet het schema eruit bij het Stiltehuis?
08:00u Gezamenlijk stiltemoment
08:45u Ontbijt
13:00u Lunch
18:00u Avondeten
21:00u Gezamenlijk stiltemoment

Daarnaast was er nog een klein stiltemoment tussendoor, moment voor koffie en thee en dus de gelegenheid voor gesprek. Maar die waren allemaal optioneel.

En tja, wat ga je doen op zo’n dag? Na een tijdje slaat de echte verveling toe. Stel je een klein kind voor dat op zo’n zeurderig lange toon zegt: “Ik verveeeeeeeel me”. (Als ik dat zei vroeger kreeg ik te horen: “Trek je schoenen en je sokken uit en ga met je tenen spelen.” Op z’n Limburgs dan wel.) En tja, wat doe je als je je verveelt? (Ja, ook op die momenten dat je op de trein/bus/tram staat te wachten, of als jij de eerste bent bij een afspraak, of als die ander even naar de wc is.)

Tegenwoordig kijken we dan op onze telefoon om te zien of we nog iets hebben gemist. Of even op Facebook/Twitter/LinkedIn. Of kijken we een hele rits filmpjes achter elkaar op YouTube. Of zetten we de tv aan om lekker even te zappen. Simpelweg om onze tijd te vullen. Om iets te doen te hebben. Zo vul je dus je hele dag met activiteiten.

Maar wanneer zet je je hoofd uit? Wanneer geef je je hoofd de ruimte om even niets te doen? Even luieren, mijmeren, dagdromen? Om even op adem te komen? Als je hebt gesport gun je je lijf daarna ook de rust om even bij te komen. Waarom doen we dat niet voor ons hoofd? Terwijl we in deze kenniseconomie ons hoofd veel meer gebruiken, veel meer nodig hebben.

Echte stilte doet vanalles met je. Het is o.a. extreem goed voor je creativiteit. Waarom denk je dat schrijvers zich zo afzonderen van de wereld als ze bezig zijn met hun boek? Waarom het vaak zulke loners lijken? Waarom kunstenaars op hun best zijn met niemand om zich heen?

Je hoofd wordt leeg. Je geest heeft ineens geen houvast meer en raakt in paniek. Maar dan leggen je hersenen nieuwe verbindingen en krijg je inzichten waar je anders mogelijk nooit op zou komen. En zie je ineens hoe je dingen anders aan kan pakken.

Mijn eerste acties toen ik thuis kwam:

1. De tv is eruit
   Voor nu nog even bij wijze van experiment in de opslag, vriend Stefan vindt het gelukkig ook geen probleem. Ik heb al 2 jaar geen tv-abonnement meer, maar via mijn laptop kijk ik tv-series en films op het tv-scherm. En niet een paar. Ik vul daarmee mijn lege momenten. Zonde.
2. Mijn mailbox heb ik radicaal omgegooid
   Ik gebruik mail vaak. Zeker als je events organiseert, dan stuur je er ook nogal wat. Maar ik werd te vaak getriggerd door het aantal ongelezen berichten. Nu komen per e-mailadressen de e-mails binnen in een eigen mapje én ze worden automatisch gemarkeerd als gelezen. En ik kan je vertellen: dat geeft een onwijs relaxt gevoel. Het idee is verder dat ik 2 x per week mijn mail ga lezen en beantwoorden. (Behalve alles voor mijn bedrijf Regelhelden, die pak ik dagelijks op.)
3. Minder timesucking activiteiten
   Ik heb zo ongeveer de helft van mijn apps verwijderd van mijn iPhone. Zelfs Twitter en Facebook. (Nu nog zien hoe lang dat handig blijft.) Er staat geen enkel spelletje meer op. Wat een zinloos tijdverdrijf. (Mocht je me ooit een keer weer een spelletje zien spelen op mijn iPhone, herinner me aan deze uitspraak!) Mijn iPhone wil ik alleen nog gebruiken waar het echt handig is (denk Google Maps, internetbankieren, etc.).

Dit zijn dus de eerste resultaten. Maar er is nog veel gebeurd in mijn hoofd, en uiteindelijk zal dat ook effect hebben op mijn omgeving. Meer daarover de komende tijd op dit blog!

Klinkt het boeiend? Wil je zelf ook een mini-experiment aangaan? A.s. zondag houden we een gezamenlijke Switch Off Sunday met inmiddels al 29 deelnemers. Geen tv, geen telefoon, geen laptop, geen tablet. Eén tip: plan je dag niet vol met andere activiteiten. Laat het allemaal lekker gebeuren op de dag zelf. Doe je mee?

Wellicht durf je de confrontatie niet aan. “Als ik mijn fitnessabonnement opzeg, dan ben ik pas echt ongezond bezig.”

Misschien durf je niet los te laten. “Nee, ik zeg mijn fitnessabonnement niet op. Volgende week ga ik ‘m echt gebruiken!”

Of misschien ben je eenvoudigweg te lui om een officiële brief op te stellen, uit te printen, ondertekenen, envelop vinden, adres erop schrijven, postzegel plakken en op de brievenbus doen. Je ziet, dat is eigenlijk nog best een stappenplan.

Al dat uitstellen is zonde van je energie. De ergernissen stapelen zich op en je vindt vooral dat je er wél gebruik van moet maken. Maar stiekem weet je dat het niet meer gaat gebeuren. Not to mention die maandelijkse 20 euro waarvoor je absoluut een betere besteding kan bedenken!

Heel fijn daarom dat er opzegservices zijn, zoals opzeggen.nl. Voor meer dan 450 organisaties hebben zij specifieke opzegbrieven voor je klaarstaan om te downloaden, helemaal gratis. En heb je geen zin in het postzegelplakgebeuren? Voor € 3,- kun je je brief laten faxen of opsturen per post. Al het gedoe wordt je uit handen genomen. Heerlijk toch?

Hun top 5 opzeggingen is overigens een mooie:

1. Nationale Postcode Loterij
2. VriendenLoterij
3. Fit For Free
4. BankGiro Loterij
5. Basic-Fit

Oftewel: je bent niet de enige. ;) Wil je ook je energie voor de leuke dingen gebruiken? Lekker opzeggen dus!

Zoek je meer opzegtips? Lees mijn blogpost Verminder het papier in je brievenbus.

Voor degenen die via Psychologie Magazine terecht zijn gekomen op mijn blog: welkom! :)

Zo heb ik heel februari tikkertje gespeeld. Dat gebeurde n.a.v. een artikel over 4 mannen die al 23 jaar tikkertje spelen, ook elke maand februari. Wij zijn met 10 mensen de eerste groep tikkers in Nederland.

Hoe werkt dat? Mensen wonen verspreid door het hele land en moeten elkaar fysiek tikken. Dat vereist nogal wat planning, loslaten van wat je aan het doen was en opletten. Heel veel opletten.

Vanaf het moment dat het spel begint is er achterdocht (maar op een leuke manier). Iedereen kan namelijk in het complot zitten (zoals mijn vriend dat deed bij mij, fijn, dankjewel). Elk telefoontje is verdacht. Deuren voor nietsvermoedende pakketbezorgers worden niet open gedaan, omdat het wel eens een tikker zou kunnen zijn. Doordat je niet wil dat anderen weten waar je bent deel je ineens veel minder op Facebook en Twitter. Ikzelf deelde telkens pas achteraf waar ik was geweest. En hield anderen goed in de gaten om te zien waar zij waren. Een complete (onverwachte!) mindfuck dus.

Bijna nog leuker: de afterpret. Van elke tikactie werd een verslag gemaakt. Met filmpjes, met tekeningen, met Prezi, of zoals de mijne met Storify. En volgende week gaan we met z’n allen uit eten. Terwijl sommigen elkaar (nog altijd) helemaal niet kennen, elkaar nog nooit in het echt hebben gezien.

En niet alleen wij hadden er lol aan. De media ook. Marcoen stond in het AD en Marieke had haar eerste liveshow op tv bij Studio MAX (met de beschrijving dat we een trend zijn gestart volgens Omroep MAX. Eh, ok!).

Je kan alle tikverslagen nog eens teruglezen op de Facebook-pagina. Zin om ook een Tikkie-groep te starten? Check de speelregels en doe lekker mee! Lang leve de lol! :)

De dag ervoor had ik 101 dingen voorgenomen om te gaan doen: opruimen, foto’s sorteren (om later in te scannen), boodschappen doen, nog wat andere benodigdheden halen… Ook die ochtend zaten al die dingen nog in mijn hoofd. Ik maakte me zelfs druk of ik het wel allemaal voor elkaar zou krijgen die dag.

Wat heb ik uiteindelijk gedaan? Geen ene fuck. Het palet aan keuzes was zó groot dat ik nergens meer zin in had. Ik heb me uiteindelijk lekker zitten vervelen, in positieve zin dan. Een beetje voor me uit zitten staren, hangen en lummelen. Wat een rust in mijn hoofd.

De volgende dag heb ik meteen nog verder geminimaliseerd online: minder lezen op Facebook (ingesteld op alleen belangrijke updates) en op Twitter (met een lijst niet-te-missen) en duidelijk vaker genieten van momentjes tussendoor.

Marieke van Dam (van dat leuke Bureau Play) was één van de deelnemers en merkte duidelijk verschil:

“Wat een heerlijk dagje was dat zeg! Ik heb heerlijk gerommeld thuis, lekker muziekje aan en van alles opgeruimd, tussendoor steeds even boek gelezen, door de stad gewandeld, naar de film geweest, suikerbrood gebakken, eindelijk die tassen met kledingprojectjes gesorteerd. Verrukkelijk! Zondag wordt voortaan standaard mijn Switch Off Sunday!”

Oftewel dit smaakt naar meer! We hebben daarom op zondag 17 maart een nieuwe Switch Off Sunday ingepland. Doe je mee? Check het Facebook Event.